Hoofdmenu openen

Mechelen Mapt β

Sint-Janskerk

English.gif Saint John's Church in Mechelen
De Sint-Janskerktoren

De Sint-Janskerk te Mechelen is een 15e-eeuwse gotische kerk, gewijd aan Johannes de Doper en Johannes de Evangelist.

Haar interieur trekt menig kunstliefhebber aan en tijdens de Openmonumentendag 2005 was de zolder te bezoeken.

Inhoud

Geschiedenis

In de 13e eeuw stond er op deze locatie al een kapel, gewijd aan Johannes de Doper, toen die tot parochiekerk verheven werd. Uitbreidingen volgden met een koor, een dwarsbeuk en zijbeuken al in de loop van de 14e eeuw en tot een volwaardig gebedshuis in de tweede helft van de 15e eeuw.

Bij de ontploffing van de Zandpoort in 1546 liep het gebouw ernstige schade op. Tijdens de godsdienstoorlogen werd het interieur geplunderd en zelfs als kazerne gebruikt voor de troepen van Alva.

Kunstwerken

Een tegenstelling tot de sobere buitenkant vormt het met barokke kunstwerken rijkelijk aangeklede — naar de smaak van sommigen uit een latere periode, zelfs overladen — interieur. Een plundering en later gebruik als kazerne en stalling tijdens de godsdienstoorlogen in de tweede helft van de 16e eeuw, verklaren dat contrast: In de zeventiende en de achttiende eeuw werd dit verleden uitgewist met bestellingen bij de fine fleur  van Antwerpse en Mechelse beeldende kunstenaars.

  • De Aanbidding der Wijzen , naar het centraal tafereel van deze triptiek, vormt een onderdeel van het hoogaltaar. Op 27 december 1616 sloot de kerkfabriek er met Rubens het contract voor af. Bij de oplevering in 1617 retoucheerde de kunstenaar het werk nog eigenhandig ter plaatse. De aankoopsom van 1.800 gulden werd in verscheidene schijven betaald tot in 1624.
    Het linkerzijluik toont Johannes de Doper: op de voorkant met Jezus in de Jordaan verdient hij zijn betiteling en op de achterkant is hij onthoofd.
    Het rechterzijluik vinden we Johannes de Evangelist, eerst tijdens zijn Visioen op Patmos, vervolgens bij zijn executie in de kokende olie.

In de jaren 1768-69 wers de triptiek uit elkaar gehaald en ingepast in het nieuwe altaar, gemaakt door Pieter Valckx naar een ontwerp van zijn leermeester Theodoor Verhaegen. Sindsdien worden de zijluiken om de maand gedraaid om alle taferelen regelmatig zichtbaar te maken.

  • prachtige houtsnijwerk van de preekstoel, met Christus als de Goede Herder, evenals beide kerkmeestersbanken (links en rechts vooraan in de middenbeuk) zijn van de hand van Theodoor Verhaegen.
  • De orgelkast en de armenmeestersbanken (achterin) zijn van de hand van Pieter Valckx.

In oktober 2008, naar aanleiding van renovatiewerken, herontdekte men achter het orgel onder bepleistering twee complete, opmerkelijk knappe muurschilderingen van rond 1400, die Sint-Christoffel en Sint-Joris voorstellen. Na hun restauratie —hoewel ze goed bewaard en nooit overschilderd waren — kon het grote publiek ze in april 2011 bewonderen.[1].

Galerij

Filmlinks

Sint-Janskerk Mechelen
Mechelen Sint-Janskerk 2018


Bronnen

Voetnoten