Hoofdmenu openen

Mechelen Mapt β

Familie Van der Aa

English.gif A famous family from Mechelen
Overzicht familietakken Van der Aa
1e generatie 2e generatie 3e generatie
Mechelen
16e eeuw
Johan (Jan) Adolf
Floris
Jan

Philips
Gerard
Leiden
17e-18e eeuw
Jan Pieter
Boudewijn

Zowel in Nederland als in België hebben verscheidene families Van der Aa bestaan. De geslachten Pijnssen van der Aa (Nederland - Delftse tak) en van Randerode van der Aa (België – Mechelse tak) brachten een aantal notabelen voort.

Inhoud

Mechelse tak

Het geslacht van Randerode van der Aa komt reeds voor in de 14de eeuw in Mechelen en zal een aantal burgemeesters leveren aan deze stad. Hiertoe behoorden oa Johan (Jan), Adolf, Floris en Philips van der Aa, mede-ondertekenaars van het Verbond der Edelen.

Johan (Jan) van der Aa (?-1522)

Johan (of Jan) van der Aa was Heer van Schiplaken, schildknaap en later Ridder en Schout (of Burgemeester) van Mechelen. Johan van der Aa was gehuwd met Sophia van Nispen en overleed in 1522.

Adolf van der Aa (?-1568)

Adolf van der Aa kwam uit een adellijk Brabants, dat vele heerlijke goederen bezat in Vlaanderen en Brabant. Hij was de zoon van Johan (Jan) van der Aa.

In 1567 had Adolf van der Aa in Antwerpen mensen aangeworven om een aanslag te plegen op het eiland Walcheren in Nederland. Deze aanslag werd verijdeld omdat de Stad Antwerpen lucht had gekregen van dit gegeven en hierdoor werd hij, oa door de tussenbrengst van de Hertog van Alva, verbannen.

In 1568 was hij één van de ondertekenaren van het Verbond der Edelen (Nader Verbond, wat inhield de bevrijding van het Vaderland en het verlossen van gevangen) en beloofde hij o.m. voor het opbrengen van 400 gulden ter bevordering van deze (goede) zaak.

Uiteindelijk zal Adolf van der Aa sneuvelen bij de Slag bij Jemmingen in Duitsland op 21 juni 1568.

Het wapen van Adolf van der Aa wordt omschreven als een veld, geschakeerd met zilver en keel, met een canton van zilver en beladen met een meerl van sabel.

Philips van der Aa (?-na 1586)

Philips van der Aa was de zoon de zoon van Floris van der Aa, kleinzoon van Johan (Jan) van der Aa en neef van Gerard van der Aa. Hij was Ridder, Heer van Schiplaken, edelman bij de Koningin-Weduwe Maria van Hongarije en Burgemeester van Mechelen in 1564. Hij was gehuwd met Petronella van der Dilft en zijn kinderen waren Adriaan, Geertruid en Philips.

Philips van der Aa ondertekende eveneens het Verbond der Edelen en werd eveneens door de Hertog van Alva verbannen. In 1572 keert hij echter terug naar Mechelen en kan, dankzij Arend van Dorp, de sleutels van de Stad meester maken waardoor deze de zijde van de Willem van Oranje kiest. Hierdoor kan hij zich ophouden in de koninklijke entourage en droeg hij bij tot het versterken van een aantal steden en tot het onzetten van Alkmaar. Doch een onderneming, onder Lodewijk van Boisot, om een dijk bij Zoeterwoude op de Spanjaarden te veroveren, mislukt. Na een kort verblijf in Engeland zal hij benoemd worden tot bevelhebber van Gorinchem en afgevaardigde (Nederlands staatsman) van het Huis van Nassau bij verschillende beëedigingen. Na 1586 wordt Philips van der Aa niet langer vermeld in bronnen.

Gerard van der Aa (1541-1600)

Gerard van der Aa werd geboren in 1541 en overleed in ’s Gravenhage in 1600.

Hij was de zoon van Jan van der Aa, die secretaris is geweest van de Geheime Raad van de Koning van Spanje en Catharina de Borgneval, en kleinzoon van Johan (Jan) van der Aa. Ook hij ondertekent het Verbond der Edelen, maar blijft de zijde van de Opstand houden, want, bij de dood van prins Willem van Oranje, zal hij het banier en het wapen van Vianden dragen.

Een afbeelding van de graftombe van Gerard van der Aa, in de Sint-Jacobskerk in ’s Gravenshage, vindt men in het boek van Jacob de Riemer  : Beschrijving van ’s Gravenhage (Delft 1730)

Leidse tak

 
Madagaskar / Ile de Saint Laurens – Door Pieter van der Aa (1720)

Een tak van het geslacht Van der Aa verplaatste zich later naar Antwerpen en vandaar naar Leiden, waar ze onder andere de boekdrukkunst uitoefenden. Ook in de Rijn-provinciën, alsmede te ’s-Gravenhage, was voorheen dit geslacht van de Van der Aa’s reeds gevestigd.

De Leidse tak stond toen op eenzelfde hoogte als een ander stel profane Belgen, zoals de Elzeviers en de van Waesbergens, die de wetenschappelijke wereld een pak diensten hebben bewezen.

Jan van der Aa

De eerste persoon, van dit geslacht te Leiden, is Jan van der Aa en hij was de vader van Boudewijn (Balduinus) en van Pieter van der Aa.

Pieter van der Aa (1659-1733)

Pieter van der Aa was een drukker, uitgever, cartograaf en boekhandelaar in Leiden en werd voor bekend met de vervaardiging van kaarten en atlassen. Op 11-jarige leeftijd was hij leerling in de Leidse boekverkopersgilde en 10 jaar later had hij zijn eigen boekhandel, uitgeverij en veilinghuis. Zijn motto als handelaar was Studio en Vigilante. Zijn meest populaire kaarten waren deze van het Afrikaanse continent met gedetailleerde locaties van oa Marokko en Madagascar.

Pieter van der Aa werd ook wel eens verward met de Vlaamse jurist Petrus van der Aa, lid van een Brabantse familie die zich gevestigd heeft in Leuven, Mechelen en Antwerpen.

Boudewijn van der Aa

Van Boudewijn van der Aa stammen, in rechte lijn, de thans nog bestaande familiën Robidé van der Aa en Simon van der Aa af.

Externe links

Galerij