Hoofdmenu openen

Mechelen Mapt β

Dalscholieren

English.gif A congregation of canons by the Rule of Saint Augustine, since 1288 in Mechelen, until the order's imperial abolishment in 1784
Klooster der dalscholieren (grotendeels verdwenen)
tegen de Hanswijkkerk aan.
Gelijkvloers grenzend aan de crypte,
de 1e verdieping diende als sacristie.

De Dalscholieren of Hanswijkheren vormden een orde van reguliere kanunniken te Mechelen. Zij bestuurden de Hanswijkparochie vrijwel vijf eeuwen lang. Vanaf 1288 bouwden ze hun klooster bij de kapel en later kerk van Hanswijk even buiten de stad. In de 16e eeuw bekwamen ze een Hanswijkkapel binnen de stad, waar ze in de 17e eeuw een klooster en de huidige Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijkkerk lieten bouwen. Hun kloostergemeenschap werd in 1784 opgeheven ingevolge een edict van Jozef II, de keizer-koster.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

De rond 1200 gestichte kloosterorden van de karmelieten (eind 12e eeuw, 1e regel 1209– 1214), minderbroeders (regel in vroegste versie van 1209) met hun vrouwelijke tak de clarissen (1212), dominicanen (1216) en de pas in die periode ontstane orden van augustijnen, belijden alle de collectieve armoede: een toenmalige nieuwigheid vermits de leden van oudere monastieke orden die louter individueel betrachten.[1]

Ecoliers du Christ: Volgens de overlevering hadden vier doctors in de theologie aan de Universiteit van Parijs, Guillaume l'Anglais, Richard de Narcy, Evrard en Manassès, zich in 1201 teruggetrokken in een onbewoond dal bij Chaumont-en-Bassigny in het zuiden van de Champagnestreek, nabij Bourgondië, waar ze gevolgd door een dertigtal studenten volgens de regels van Sint-Augustinus leefden in gezamenlijke armoede en hun celibataire gelofte onder bescherming van Sint-Katelijne plaatsten.[N 1] In 1219 erkende de paus de orde, die zich uitbreidde over enkele tientallen abdijen, onder meer rechtstreeks vanuit hun Val des Ecoliers naar Bayel (inzake Belroy 1215, van waaruit Troyes 1216, van daar Parijs 1228 en daarvanuit tot Bergen in 1256) en naar de reeds door bisschop van Luik Adalberon I sinds 1124–1127 met reguliere kanunniken bevolkte priorij van Géronsart (1221), van waaruit te Luik (±1231) en van daar te Zoutleeuw (1236).[2][3]

Deze reguliere kanunniken van Sint-Augustinus werden aldus dalscholieren genoemd. Kloosterlingen van Zoutleeuw werden naar Mechelen uitgenodigd om de kapel van Hanswijk, buiten de stadswallen gelegen, te besturen. Bij hun aankomst in 1288 vernamen ze dat het er vereerde miraculeus mariabeeld "300 jaar" oud was, uiteraard een ruwe schatting. Als voorzien werd Hanswijk, dat ooit tot de parochie van Sint-Rombout en dan tot die van Muizen had gehoord, in 1289 zelf een parochie.

MariavereringBewerken

Het mariabeeld, waarvoor in de late twintigste eeuw zelfs een paus kwam bidden, maakte de Hanswijkkerk tot een bedevaartsplaats, wat net als elders lucratief bleek.

Bij het jubelfeest voor de 750e verjaring van de aankomst van het mariabeeld, en van hun 450-jarig verblijf te Mechelen, werkten de dalscholieren samen met de jezuïeten om een "praaltrein" met "ry-benden",[4] een cavalcade, in te richten. Dit bleek zo een succes dat besloten werd om naast de jaarlijke Hanswijkprocessie, eens om de 25 jaar een Hanswijkcavalcade te laten plaatsvinden.

DataBewerken

  • 1288: Aankomst van de dalscholieren in Mechelen
  • 1585: Bouw van een kapel in de Hanswijkstraat
  • 1663 – 1678: Bouw van de huidige kerk (architect Lucas Fayd’Herbe) met aan de Dijleoever een nieuw klooster (1677)
  • 1679: Opdracht wordt gegeven voor het gieten van 3 klokken
  • 1683: Opdracht wordt gegeven voor het gieten van een grote klok
  • 1738: Jubelfeesten met Cavalcade 450 jaar aanwezigheid in Mechelen, geschat 750 jaar Mariamirakel
  • 1784: Opheffing van de orde van de dalscholieren

GalerijBewerken

Externe linksBewerken

  • Kokken, Marcel. Hanswijk (Pdf). e-Melaan 2009/3 (september). Cultuurraad Mechelen. Nagezien 2013-05-09.
  • (fr) Pénin, Marie-Christine. Monastère ou prieuré de Sainte-Catherine du Val-des-Ecoliers (Paris). Tombes et sépultures dans les cimetières et autres lieux. Uitgegeven door auteur op haar www.tombes-sepultures.com (2012-12-09). Nagezien 2013-05-10. Geschiedenis en betekenis van de Franse dalscholieren

BronnenBewerken

  1. (fr) Guyon, Catherine. Les Ecoliers du Christ: l'ordre canonial du Val des Ecoliers, 1201-1539 p. 69–71. Université de Saint-Etienne (1998). Nagezien 2012-05-10.
  2. (fr) La place du Marché Sainte-Catherine. Histoire du quartier du Marais à Paris : urbanisme et monuments. 'Histoire du Marais' op Canalblog (2009-09-03). Nagezien 2013-05-10.
  3. (fr) Guyon, Catherine. Les Ecoliers du Christ: l'ordre canonial du Val des Ecoliers, 1201-1539 p. 121–123. Université de Saint-Etienne (1998). Nagezien 2012-05-10.
  4. Beschryving der prael-wagens, ry-benden ... en de naemen dergene die deze.... P. J. Hanicq, Mechelen (1825) (e-boek: Google 2010). Nagezien 2013-04-08.

VoetnotenBewerken

  1. Sint-Katelijne, de heilige Catharina van Alexandrië, is patroonheilige van schippers en juristen en wordt typisch vereerd door universiteiten, theologen, leraars, studenten en scholieren, maagden, enzovoort. — Bron:
    Simoens, Dries et al. Sociale zekerheden in vraagvorm – liber amoricum Jef van Langendonck p. 500–501. Intersentia (2005). Nagezien 2012-05-11.